Marko Ivan Rupnik, Poradnik dla spowiadających się. Z rachunkiem sumienia, Wydawnictwo Franciszkanów Bratni Zew, Kraków 2008

    Kiedy mamy spotkać kogoś bardzo ważnego, przygotowujemy się długo do tego wydarzenia, dbając o wszystkie szczegóły z nim związane w bardzo drobiazgowy sposób. Takim wydarzeniem w życiu duchowym i nie tylko jest zapewne rachunek sumienia praktykowany w godzinach południowych i wieczornych przez osoby podejmujące na serio swoją relacje z Bogiem, sami ze sobą i z drugim człowiekiem. Dotyczy to nie tylko osób duchownych, tzn. biskupów i prezbiterów, czy też ludzi, którzy podjęli życie zakonne ale pytamy przecież dziś o rachunek sumienia polityka, studenta, lekarza, nauczyciela, sprzedawcy, ojca, matki czy też człowieka w różnym etapie swoje życia. Jaki wpływa na moje życie osobiste, zawodowe, społeczne i religijne może mieć praktykowanie rachunku sumienia jako sposobu na lepsze przeżywanie dnia i kończenie go z Bogiem?
    O. Marko Ivan Rupnik, jezuita, profesor duchowości chrześcijan Wschodu na Papieskim Instytucie Wschodu oraz teolog, wykładowca na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie, prowadzący prace na temat relacji wiary z kulturą współczesnej Europy oraz tradycji europejskiej Wschodu i Zachodu jest autorem „Poradnika dla spowiadających się” wydanego przez Wydawnictwo Franciszkanów Bratni Zew z Krakowa /www.bratnizew.pl/.
    W serii współczesnych przewodników ta pozycja zajmuje szczególne miejsce. Stanowi cenne wprowadzenie w przygotowanie do sakramentu pojednania, ale też codziennego południowego i wieczornego rachunku sumienia, któremu podręczniki duchowości oraz mistrzowie praktyki życia ascetycznego poświęcili tak wiele uwagi.
    W czterech rozdziałach autor stara się w sposób praktyczny ukazać rachunek sumienia, jako drogę duchowego dojrzewania. Odwołując się do wielkich mistrzów duchowości jak: św. Augustyn, Maksym Wyznawca, Jan Duns Szkot, Grzegorz z Nyssy, czy współcześni nam: T. Špidlík i Y.-M. Congar ukazuje rachunek sumienia w aspekcie teologicznym.
    Druga część publikacji to spojrzenie na rachunek sumienia jako, jak byśmy mogli dziś powiedzieć, jeden z koniecznych puzzli w wielkiej układance całego naszego życia duchowego. Autor odnosi rachunek sumienia do praktyki codziennej modlitwy, do kontemplacji i poznania, rozeznawania i wzrastania w cnotach. Szczegółowy rachunek sumienia pokazuje nam jak pisze autor: „… jak wiele kosztuje nas współżycie z własnymi wadami, brakami, nałogami, namiętnościami, od których nie umiemy się wyzwolić.
    Prawdziwa walka duchowa, której częścią jest rachunek sumienia jest tajemnicą miłości”. Praktyczny sposób przeżywania rachunku sumienia stanowi trzecią część publikacji, by wreszcie dać nadzieję tym, którzy już dziś zagubili jakąkolwiek relacje z Bogiem. To ostania część tej publikacji.
    Jest to cenna pozycja dla osób odpowiedzialnych za formacje, wychowawców, pedagogów oraz duszpasterzy towarzyszących w drodze nawrócenia i duchowego wzrostu. Sztuka modlitwy i rozeznawania praktykowana w rachunku sumienia w połączeniu z lectio divina i uczestniczeniem w sakramentach jest jednym ze źródeł budowania naszej relacji z Bogiem.

o. Paweł Dybka, franciszkanin



Marco Ivan Rupnik, Poradnik dla spowiadających się. Z rachunkiem sumienia, tłumaczenie Anna Kownacka, Wydawnictwo Franciszkanów „Bratni Zew”, Kraków 2008, stron 115.

    Zdając sobie sprawę z tego, że praktyka rachunku sumienia, czyli rozeznania stanu swego duchowego wnętrza w odniesieniu do Boga i Jego woli, stała się w wielu wypadkach praktyką zaniedbana i zapomnianą, Autor prezentowanej pozycji pragnie wskazać najpierw na teologiczne podstawy tej praktyki, następnie ukazać jej rolę w ramach życia duchowego i na końcu podać praktyczne wskazówki przeprowadzania tego ćwiczenia, w którym za pomocą własnego rozumu i światła Ducha Świętego poznajemy siebie w świetle Bożej prawdy.
    Przesłanki teologiczne stanowią wspaniały kompleks prawd wiary, które ukazują przede wszystkim miejsce człowieka w odwiecznym planie Bożej miłości, która stworzyła nas na swój obraz i trzeba ten obraz stale odnawiać. Grzech bowiem od początku dąży do zatarcia Bożego obrazu w człowieku, ale dzięki Odkupieniu następuje radykalne uzdrowienie ludzkich relacji, które możemy uznać za nowe stworzenie. Klęska nieprzyjaciela i wyzwolenie z mocy grzechu uwyraźnia prawdziwy obraz Boga i obraz człowieka. Obraz Boga ukazuje nieskończoną miłość, która staje się udziałem człowieka, sprawcą tego jest Duch Święty.
    Za jego sprawą dokonało się wcielenie Boga w Dziewicy z Nazaretu, które jest pełnym objawieniem Boga i odkupieniem człowieka. Dzięki Duchowi Świętemu człowiek rozpoznaje Chrystusa jako swego Pana oraz odkrywa, że jest kochany przez Boga. Duch Święty również wlewa w ludzkie serca miłość Ojca, obdarzając ich w ten sposób życiem Bożym.
    Działanie Ducha Świętego jest także nieustannym wskazywaniem i przypominaniem, co znaczy być dzieckiem Bożym i przez to obraz naszej tożsamości staje się konkretny. W ten sposób człowiek pamięta, kim się staje i kim powinien być, aby odpowiedzieć na Boże wezwanie. Ofiarowany człowiekowi dar pamięci duchowej poucza o celu ludzkiego istnienia i jego spełnieniu w Chrystusie, jest także związany z pamięcią Bożą, która objawia się jako działanie Bożej wierności w stosunku do tego, o czym Bóg pamięta.
    I tu odnajdujemy miejsce dla naszej pamięci, której zadaniem będzie zobaczenie siebie oczami Ducha Świętego, zobaczenie w zjednoczeniu z Chrystusem. To jest udział w Mądrości Bożej, która zamieszkuje w pięknie i zamieszkuje w Kościele, a ma być odnaleziona w sercu ludzkim przez rachunek sumienia.
    To streszczenie wywodów Autora nie jest w stanie oddać całego bogactwa treści, jakie zawarł on w pierwszej części swej książki, pokazuje jednak ogromne horyzonty, w ramach których mieści się omawiana praktyka życia duchowego. Bardzo dobrze dobrane są także przed każdym punktem rozważań cytaty z dzieł specjalistów w dziedzinie duchowości. Mogą dużo dać do myślenia przy systematycznej lekturze tego poradnika.
    W drugiej części książki znajdujemy wskazania, w jaki sposób konkretnie rozumieć rachunek sumienia i gdzie go umieścić w ramach całego życia duchowego, a więc w ramach modlitwy i kontemplacji, w ramach ożywiania przeżyć, które prowadzi do uporządkowania motywacji, w ramach rozeznawania i walki z tym wszystkim, co w człowieku nie jest Boże. Ta część książki, w odróżnieniu od poprzedniej – głęboko teoretycznej, ma charakter praktyczny.
    W części trzeciej umieszczony został praktyczny schemat przeprowadzenia rachunku sumienia. Jest to rachunek sumienia, który zakłada żywą relację z Bogiem. Jeżeli u kogoś taka relacja nie istnieje, w czwartej części książki Autor podaje uwagi dla tego rodzaju ludzi, dla których omawiana praktyka jest równie ważna.
    Jeżeli w naszych czasach rachunek sumienia często przesuwa się na margines życia, albo z niego spada, warto powrócić na właściwą drogę, a O. Rupnik służy każdemu uzasadnieniem i radą, z których trzeba skorzystać.

Ks. prof. dr hab. Tomasz Jelonek (PAT)

ISBN 978-83-7485-061-2

Info o Autorze

Recenzje

Omówienia Mp3